Właściciele psów użytkowych bardzo często unikają kastracji obawiając się, iż może ona być przyczyną zakończenia kariery sportowej psa. Nic bardziej mylnego. Według dostępnych statystyk najczęstszą przyczyną eliminującą go z dalszej aktywności sportowej są urazy ortopedyczne i wszelkie kontuzje. Zabieg kastracji, czyli chirurgiczne usunięcie narządów płciowych (jąder u samca lub jajników i macicy u suki), wykonuje się z kilku ważnych powodów. Pierwszym i podstawowym celem kastracji u zwierząt jest regulacja płodności, drugim problemy pojawiające się w okresie cieczki u suki do których należy przede wszystkim często występująca ciąża urojona. Dla właściciela suki dość niekomfortowe stają się również zanieczyszczenia jakie pozostawia po sobie suka z cieczką, ograniczone możliwości wyprowadzania psa oraz zbyt duże zainteresowanie ze strony samców.
    U samców wskazaniem do kastracji może być nadmierna pobudliwość i związany z nią problem włóczęgostwa, ucieczek, jak również próba kontrolowania zachowań agresywnych. Są to najważniejsze powody wykonywania tego zabiegu u zwierząt zdrowych. Należy również pamiętać o konieczności wykonania zabiegu kastracji jako elementu terapii leczniczej w przypadku rozwoju niektórych chorób. Chodzi tutaj szczególnie o ropne zapalenie macicy i nowotwory gruczołów sutkowych u suk oraz przerost gruczołu krokowego oraz nowotwory jąder u samców.

    Wiek w jakim wykonuje się zabieg kastracji może mieć dość duże znaczenie dla zdrowia zwierzaka. Kastracja suki przed pierwszą cieczką minimalizuje ryzyko wystąpienia nowotworów gruczołu sutkowego do 1%, a kastracja wykonana po pierwszej cieczce podnosi to ryzyko do ok. 7-10%. Jednocześnie, nie widać wyraźnej różnicy w zachowaniu dorosłych zwierząt po wczesnej oraz późnej kastracji. W Polsce uważa się, że optymalnym czasem, w którym powinno wykonać się zabieg kastracji samca bądź samicy to okres osiągnięcia dojrzałości płciowej, czyli najczęściej po pierwszej cieczce w przypadku samic bądź ok. 12-24 m-c u samców.
Należy pamiętać, że nawet kilkunastoletnie zwierze może być poddane temu zabiegowi, jeżeli są do tego wskazania medyczne.
    Faktem jest, że zabieg kastracji w znaczącym stopniu wpływa na rozwój otyłości u zwierząt. Szacuje się, że ryzyko to wzrasta o ok. 50%, gdyż usunięcie narządów płciowych powoduje zahamowanie oddziaływania na organizm ważnych hormonów płciowych, doprowadzając do spowolnienia przemian metabolicznych, czyli spowolnienia wykorzystania energii z pokarmu oraz własnych zasobów organizmu.
    Często obserwuje się u zwierząt kastrowanych wzrost spożycia pokarmu, wynikający z braku hamującego oddziaływania estrogenów na apetyt. Zdarza się, że aktywność kastrowanych zwierząt ulega znacznemu obniżeniu, co również bezpośrednio przekłada się na wykorzystanie energii pobieranej z pokarmem i prowadzi raczej do jej magazynowania np. w postaci tkanki tłuszczowej. Zabieg kastracji nie ma wpływu na spoczynkowe wykorzystanie energii, co w przypadku psów aktywnych ma bardzo duże znaczenie w zachowaniu odpowiedniej kondycji i atletycznej sylwetki ciała. Dlatego, w przypadku psów sportowych po zabiegu kastracji nie ma konieczności zmiany diety na niskokaloryczną w czasie trwania sezonu sportowego, raczej należy zwracać uwagę na regularność ćwiczeń, wprowadzenie odpowiedniego planu treningowego oraz żywienie w odpowiednich porach dnia dostosowaną dawką pokarmową. Aby treningi i zawody przebiegały bez problemów, pies powinien dostawać karmę przynajmniej 4h przed lub 2h po spodziewanej aktywności sportowej. Można oczywiście podawać niewielkie porcje pokarmu w przerwach na odpoczynek. Sytuacja zmienia się poza sezonem sportowym oraz kiedy pies odchodzi na zasłużoną „emeryturę”. W tym czasie bardzo ważna staje się regularna ocena kondycji psa w oparciu o System Oceny Kondycji Psa stworzony przez dietetyków Purina. Gdy zaczynają pojawiać się pierwsze oznaki otyłości konieczne może być zmniejszenie dziennej dawki pokarmowej o 10-15% lub przejście na żywienie karmą o niższej kaloryczności typu Light.